
اگر در مسیر تحصیلات تکمیلی و مراحل فشرده دکتری نام آزمون MSRT را شنیدهاید، احتمالا دغدغه دریافت مدرک زبان برای آزمون جامع یا دفاع را دارید. این آزمون به عنوان یکی از مهمترین معیارهای ارزیابی زبان عمومی دانشجویان داخل کشور شناخته می شود. در این مقاله جامع تمام آنچه برای موفقیت، ثبتنام و برنامهریزی در این آزمون نیاز دارید را بررسی می کنیم. پس اگر قصد شرکت در این آزمون را دارید، با ما در ادامه این مطلب همراه باشید.
آشنایی با آزمون MSRT
اگر دانشجوی دوره دکتری هستید یا خودتان را برای آزمون جامع آماده می کنید، احتمالا اولین بار نام آزمون MSRT را درست در راهروهای دانشکده یا از زبان آموزش دانشگاه شنیده اید. آزمون MSRT که خلاصه عبارت انگلیسی Ministry of Science, Research and Technology است، توسط سازمان امور دانشجویان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برگزار می شود.
جالب است بدانید داوطلبان قدیمیتر هنوز آن را با نام قبلی یعنی آزمون MCHE می شناسند، اما ساختار کلی آن در خدمت یک هدف مشخص تعریف شده و آن سنجش سطح عمومی زبان انگلیسی برای تحصیل در مقاطع تکمیلی داخل کشور است. بزرگترین گروه مخاطبان این آزمون، دانشجویان دکتری هستند که طبق آییننامهها برای ورود به مرحله آزمون جامع یا دفاع نهایی از رساله خود، باید یک مدرک زبان معتبر ارائه دهند.
نکته بسیار مهم اینجاست که MSRT صرفا یک آزمون بومی و داخلی به شمار می رود. بنابراین به هیچ وجه کاربردی برای فرایند اپلای تحصیلی، اخذ ویزا یا پروندههای مهاجرتی ندارد و سفارتخانهها و دانشگاههای خارجی آن را نمی پذیرند. پس به طور کلی باید در فرایند آموزش زبان انگلیسی به این موضوع دقت کنید تا بتوانید آمادگی لازم را برای شرکت در این آزمون به دست بیاورید.
همچنین هرگز تصور نکنید همه مراکز آموزش عالی فرمول یکسانی برای پذیرش آن دارند، چراکه دانشگاهها بر اساس استقلال آموزشی و شیوهنامههای داخلی خود، رویکرد متفاوتی در پذیرش یا حتی جایگزینی این مدرک با دورههای توانمندسازی دارند، پس بررسی دقیق شرایط دانشگاه مقصد همیشه قدم اول شماست.

ساختار و بخشهای آزمون MSRT
وقتی قصد دارید برای آزمون MSRT آماده شوید، اولین قدم شناخت دقیق میدان مسابقه است! این آزمون شباهت زیادی به آزمون تافل سنتی کاغذی (PBT) دارد و مهارتهای زبانی شما را در قالب ۱۰۰ سوال چهارگزینهای و در مدت زمان ۱۱۰ دقیقه می سنجد. به همین علت تقویت لیسنینگ زبان انگلیسی و سایر مهارتها برای شرکت در این آزمون ضروری خواهد بود.
دفترچه آزمون از سه بخش کاملا مجزا تشکیل شده که با ترتیبی مشخص پیش روی شما قرار می گیرند:
- بخش شنیداری (Listening Comprehension): این مهارت شامل ۳۰ سوال تستی است. شما ابتدا به مکالمات کوتاه و بلند یا سخنرانیهای آکادمیک از بلندگوهای حوزه امتحانی گوش داده و بلافاصله به سوالات پاسخبرگ جواب می دهید. زمان این قسمت حدود ۳۰ تا ۳۵ دقیقه است.
- بخش دستور زبان و ساختار (Structure and Written Expression): این بخش ۳۰ سوال دارد و زمان پاسخگویی به آن ۲۰ دقیقه است. سوالات به دو شکل جای خالی گرامری و شناسایی خطای نگارشی در جملات طراحی شده اند.
- بخش درک مطلب (Reading Comprehension): این قسمت ۴۰ سوال دارد و ۵۵ دقیقه برای آن زمان دارید. متنهای دانشگاهی متنوعی روبهروی شماست و باید به پرسشهایی مثل ایده اصلی، معنای واژگان در متن و استنباطهای منطقی پاسخ دهید.
در جدول زیر میتوانید نمای کلی و دقیق آزمون MSRT، تفکیک سوالات، زمانبندی هر بخش و مهارتهای مورد سنجش را یکجا و با جزئیات کامل مرور کنید:
| بخش آزمون | مهارت مورد سنجش | نوع و قالب سوالات | تعداد سوالات | زمان پاسخگویی |
| بخش اول | شنیداری (Listening) | چندگزینهای بر اساس مکالمات و لکچرهای صوتی | ۳۰ سوال | حدود ۳۰ تا ۳۵ دقیقه |
| بخش دوم | گرامر و ساختار (Structure) | چندگزینهای (جای خالی و تشخیص اشتباه گرامری) | ۳۰ سوال | ۲۰ دقیقه |
| بخش سوم | درک مطلب (Reading) | چندگزینهای مبتنی بر متون آکادمیک و واژگان | ۴۰ سوال | ۵۵ دقیقه |
| کل آزمون | ۳ مهارت اصلی (بدون اسپیکینگ و رایتینگ) | تماما تستی و چهارگزینهای | ۱۰۰ سوال | ۱۱۰ دقیقه |
قوانین نمره منفی و نحوه صحیح پاسخدهی به پاسخبرگ آزمون
یکی از دلگرمکنندهترین ویژگیهای آزمون MSRT برای داوطلبان این است که پاسخهای اشتباه جریمه ندارند. یعنی این آزمون کاملا بدون نمره منفی برگزار می شود. این قانون به این معناست که شما بابت جوابهای غلط هیچ امتیازی از دست نمی دهید و فقط گزینههای صحیح به نمره نهاییتان اضافه می شوند. با وجود این قاعده ساده، خیلی از شرکتکنندگان به اشتباه تصور میکنند نداشتن نمره منفی به معنی آزادی در علامت زدن بیش از یک گزینه است.
در حالی که سیستم تصحیح پاسخبرگ، علامت زدن همزمان دو خانه برای یک سوال را به عنوان خطای محرز تلقی کرده و آن سوال را به کل باطل و بدون امتیاز ثبت می کند. پس اگر نظرتان حین آزمون تغییر کرد، حتما گزینه قبلی را به طور کامل پاک کنید تا دستگاه دچار خطا نشود. از طرف دیگر، قانون نمره منفی نداشتن یک استراتژی تستزنی فوقالعاده کاربردی در اختیارتان می گذارد.
استراتژی این است که تحت هیچ شرایطی نباید حتی یک خانه در پاسخبرگ شما سفید بماند. برای سوالاتی که پاسخش را نمی دانید یا بین چند گزینه مردد مانده اید، ابتدا گزینههای نامربوط را حذف کنید و در نهایت یکی از موارد محتملتر را با حدس منطقی علامت بزنید. با این روش، شما شانس کسب نمره از سوالات شکدار را بدون هیچ ترسی از جریمه شدن حفظ خواهید کرد.

حداقل نمره قبولی در دانشگاهها و مدت اعتبار کارنامه MSRT
وقتی صحبت از نمره قبولی MSRT می شود، خیلی از داوطلبان دنبال یک نمره قطعی و همگانی هستند، اما واقعیت این است که وزارت علوم کف نمره واحدی را به همه اجبار نمی کند. حدنصاب قبولی کاملا به آییننامه داخلی دانشگاه، مقطع و حتی رشته تحصیلی شما بستگی دارد. مثلا دانشگاههای سطح یک ممکن است نمره شصت یا بالاتر بخواهند، در حالی که برخی دانشگاهها با نمره چهل و پنج تا پنجاه هم مجوز ورود به آزمون جامع را صادر می کنند.
اعتبار مدرک MSRT از تاریخ دقیق برگزاری آزمون به مدت دو سال است و دانشگاهها می توانند از طریق کد رهگیری و شناسه یکتا در سامانه سجاد، اصالت مدرک شما را به طور آنلاین استعلام کنند. در این میان، یک تله زمانی بسیار مهم وجود دارد که نباید از آن غافل شوید! این تله تفاوت تاریخ برگزاری با تاریخ ارائه مدرک به دانشگاه است.
گاهی داوطلب زمانی کارنامه را به آموزش تحویل می دهد که تنها چند ماه از اعتبار دو ساله آن باقی مانده و تا زمان دفاع نهایی رساله دکتری، اعتبار مدرک منقضی می شود. قوانین برخی دانشگاهها شرط می گذارد که مدرک زبان تا روز تصویب پروپوزال یا حتی تاریخ دفاع رسمی حتما باید معتبر بماند. پس همیشه تقویم تحصیلی خود را با تاریخ انقضای کارنامه هماهنگ کنید.
راهنمای گامبهگام ثبتنام در سامانه سجاد
تمام مراحل نامنویسی و ثبت نام آزمون MSRT بهصورت کاملا آنلاین از طریق سامانه جامع امور دانشجویان (سجاد) به نشانی portal.saorg.ir انجام می شود. اگر برای اولین بار می خواهید در این آزمون شرکت کنید، نگران مراحل اداری آن نباشید. مسیر بسیار سرراست و گامبهگام طراحی شده است. در ادامه مراحل ثبتنام در آزمون MSRT را بررسی می کنیم:
1- ورود به سامانه سجاد و تکمیل پروفایل کاربری
قبل از شروع بازه زمانی ثبتنام، ابتدا وارد درگاه سجاد شوید و اگر حساب کاربری ندارید، ثبتنام اولیه را انجام دهید. پس از فعالسازی، به بخش ویرایش مشخصات فردی بروید و اطلاعات شناسنامهای، تحصیلی و مدارک هویتی خود (اسکن صفحه اول شناسنامه، کارت ملی، عکس پرسنلی جدید با پسزمینه سفید و آخرین مدرک تحصیلی یا کارت دانشجویی) را با وضوح بالا بارگذاری کنید.
تایید این مدارک توسط کارشناسان سامانه ممکن است مدتی زمان ببرد. بنابراین توصیه می کنیم پروفایل خود را حتما چند روز قبل از شروع زمانبندی ثبتنام تکمیل کنید تا در ساعت بازگشایی ظرفیتها معطل نمانید.
2- انتخاب نوبت و حوزه امتحانی
در موعد اعلامشده برای ثبتنام، با نام کاربری خود وارد سامانه شوید و از منوی خدمات، روی گزینه آزمون زبان MSRT و سپس ثبتنام در آزمون کلیک کنید. در این بخش، تقویم دورهها، شهرها و دانشگاههای برگزارکننده به شما نمایش داده می شود. حوزه امتحانی مورد نظر خود را متناسب با محل سکونت انتخاب کنید. توجه داشته باشید ظرفیت برخی حوزههای پرتقاضا (بهویژه شهرهای بزرگ) خیلی سریع تکمیل می شود. پس بهتر است در ساعات ابتدایی بازگشایی نسبت به انتخاب حوزه اقدام کنید.
3- تفاوت رزرو اولیه با ثبتنام نهایی و پرداخت موفق
یکی از پرتکرارترین خطاهای داوطلبان این است که فکر میکنند با کلیک روی حوزه و ثبت درخواست اولیه، کار تمام شده است! طبق قوانین رسمی سازمان امور دانشجویان، انتخاب حوزه صرفا یک رزرو موقت محسوب می شود و به هیچ عنوان ثبتنام نهایی نیست. سیستم به شما یک بازه زمانی محدود (معمولا ۱۲ ساعت) مهلت می دهد تا هزینه آزمون را از طریق درگاه الکترونیکی پرداخت کنید.
اگر در این بازه، پرداخت اینترنتی را انجام ندهید یا فرایند تراکنش ناموفق باشد، رزرو شما بهطور خودکار لغو شده و صندلی به سایر داوطلبان متقاضی واگذار می شود.
4- دریافت کد پیگیری و بررسی وضعیت نهایی
پس از اتمام فرایند واریز در درگاه شتاب، به سامانه بازگردید و مطمئن شوید پیام موفقیتآمیز بودن عملیات نمایش داده میشود. وضعیت پرونده شما باید از حالت در انتظار پرداخت به ثبتنام قطعی تغییر پیدا کند. دریافت کد پیگیری یکتا و مشاهده مشخصات آزمون در تب گزارش ثبتنام در آزمون تنها مدرکی است که نشان می دهد جایگاه شما در آزمون کاملا تثبیت شده است. حتما از این صفحه یک نسخه یا اسکرینشات برای پیگیریهای بعدی نگهداری کنید.
قوانین ویرایش، جابهجایی، انصراف و محدودیتهای شرکت مجدد در آزمون
قوانین سازمان امور دانشجویان در خصوص انصراف و تغییر نوبت بسیار سفتوسخت است و انعطافی ندارد. به محض اینکه پرداخت شما قطعی شود، به هیچ عنوان امکان لغو ثبتنام، جابهجایی تاریخ آزمون MSRT یا تغییر حوزه امتحانی وجود نخواهد داشت و وجه پرداختی نیز تحت هیچ شرایطی، حتی در صورت غیبت موجه، مسترد نمی شود.
اگر ظرفیت یک حوزه تکمیل شود، معمولا ظرفیت جدیدی اضافه نخواهد شد، مگر در شرایط خاص که سازمان تصمیم به افزایش صندلیها بگیرد. بنابراین منتظر ماندن برای خالی شدن ظرفیت حوزههای پرتقاضا تصمیم ریسکپذیری است. از طرف دیگر، درباره محدودیتهای شرکت مجدد باید به دو قاعده اصلی توجه کنید. اول اینکه شما مجاز نیستید در یک نوبت به طور همزمان برای دو حوزه متفاوت اقدام کنید.
دوم، در خصوص فاصله مجاز بین دورهها، سازمان امور دانشجویان برای ایجاد فرصت برابر برای تمامی متقاضیان و جلوگیری از اشغال متوالی ظرفیتها، سازوکار مشخصی دارد. طبق شیوهنامههای اجرایی، کسانی که در یک دوره ثبتنام قطعی انجام می دهند معمولا تا زمان برگزاری آزمون آن نوبت یا دوره بلافاصله بعدی، حق ثبتنام مجدد را ندارند.
این محدودیت به شما فرصت میدهد با تمرکز روی آمادگی خود حاضر شوید و نوبتهای متوالی را بدون آمادگی نسوزانید. پس بهتر است آمادگی لازم را برای شرکت در آزمون داشته باشید و به مفاهیم مختلف زبان انگلیسی مثل افعال بی قاعده انگلیسی و سایر موارد توجه داشته باشید.

مدارک الزامی، دریافت کارت و استعلام نمرات
روز برگزاری آزمون MSRT و لحظه اعلام نتایج، مرحله سرنوشتساز تلاشهای شماست. برای اینکه سر جلسه امتحانی دچار استرس نشوید، چند نکته کلیدی را باید رعایت کنید. چند روز مانده به آزمون، با ورود به سامانه سجاد باید کارت ورود به جلسه خود را دانلود و پرینت کنید. همراه داشتن مدارک و موارد زیر در روز آزمون الزامی است:
- کارت ورود به جلسه چاپشده
- کارت ملی هوشمند یا شناسنامه عکسدار معتبر
- کارت دانشجویی معتبر
- اقلام تحریری ضروری (مداد مشکی نرم و پاککن مرغوب)
پس از برگزاری آزمون، نتایج معمولا ظرف یک الی دو هفته کاری روی سامانه سجاد قرار می گیرد. برای دیدن نمره، کافی است با نام کاربری خود وارد پنل شخصیتان شوید و از طریق بخش دریافت کارنامه نمرات تفکیکی و مجموع خود را بررسی و نسخه الکترونیکی آن را دانلود کنید.
منابع مطالعاتی MSRT
سازمان امور دانشجویان هیچ کتاب خاصی را بهعنوان منبع انحصاری یا تضمینی آزمون MSRT معرفی نکرده است. تمام کتابهای پیشنهادی صرفا ابزارهای استانداردی هستند که بر اساس ساختار تافل pbt طراحی شدهاند و انتخاب آنها باید کاملا متناسب با سطح فعلی شما باشد. اگر پایهتان ضعیف است، اول باید روی یادگیری ریشهای زمان بگذارید، اما اگر پایه مناسبی دارید و مشکل اصلیتان کمبود وقت یا مهارت تستزنی است، مستقیم سراغ کتابهای تستمحور بروید:
- منابع بخش گرامر: برای سطح پایه و یادگیری مفهومی، کتاب English Grammar in Use بهترین شروع است، اما اگر ساختارها را بلدید و تکنیک تستی می خواهید، بخش گرامر کتاب TOEFL Preparation Kit یا کتاب قرمز Barron’s TOEFL گزینههای دقیقتری هستند.
- منابع درک مطلب و واژگان: برای تقویت دامنه لغات ضروری، کتابهای 504 Absolutely Essential Words و Essential Words for the TOEFL اولویت اولاند. برای تقویت مهارت تندخوانی و پاسخ به سوالات متنی، مطالعه متنهای کتاب Longman Complete Course for the TOEFL Test بهشدت توصیه می شود.
- منابع بخش شنیداری: برای تقویت گوش از صفر، پادکستهای آموزشی سطحی مثل BBC Learning English یا مجموعههای Tactics for Listening را پیشنهاد می کنیم، اما برای شبیهسازی تستهای تافل و آشنایی با سرعت گفتار آزمون، بخش شنیداری کتاب لانگمن بهترین تطابق را دارد.
مقایسه MSRT با EPT و تولیمو (TOLIMO)
انتخاب بین آزمون MSRT، تولیمو و EPT مستقیما به آییننامه دانشگاه شما وابسته است. اگر دانشجوی دانشگاه آزاد هستید، آزمون EPT به دلیل تمرکز صرف بر داوطلبان این دانشگاه بهترین گزینه است، در حالی که MSRT و تولیمو بیشتر در دانشگاههای سراسری و وابسته به وزارت علوم اعتبار دارند.
از نظر شیوه برگزاری، MSRT ساختار کاغذی دارد، اما تولیمو توسط سازمان سنجش بهصورت الکترونیکی برگزار میشود و بخش رایتینگ نیز دارد. بنابراین پیش از انتخاب، حتما لیست آزمونهای مورد تایید معاونت آموزشی دانشگاهتان را بررسی کنید.
سخن پایانی
آزمون MSRT مسیر دشواری نیست، به شرطی که با ساختار، قوانین سامانه سجاد و زمانبندی آن کاملا آشنا باشید. پیش از هر اقدامی، آییننامه دانشگاه خود را بررسی کنید و با تمرکز بر منابع استاندارد، قدم در این مسیر بگذارید. با دقت در جزئیات، میتوانید این مدرک را با موفقیت پشت سر بگذارید و به هدف تحصیلی خود نزدیکتر شوید. برای به دست آوردن آمادگی کامل، می توانید در کلاسهای آموزشگاه زبان آوا شرکت کنید. برای ثبتنام در کلاسها و دریافت مشاوره اولیه، همین حالا با کارشناسان ما در آموزشگاه زبان آوا تماس بگیرید.
سوالات متداول
آیا مدرک آزمون MSRT برای اپلای تحصیلی و مهاجرت اعتبار دارد؟
خیر، این مدرک صرفا برای دانشگاهها و مراکز آموزش عالی داخل کشور معتبر است و کاربرد بینالمللی ندارد.
آیا آزمون MSRT نمره منفی دارد؟
خیر، پاسخهای اشتباه نمره منفی ندارند، اما علامت زدن همزمان دو گزینه باعث ابطال سوال میشود.
اعتبار کارنامه آزمون MSRT چند سال است؟
کارنامه این آزمون از تاریخ دقیق برگزاری به مدت ۲ سال شمسی اعتبار قانونی دارد.







